:: دوره 11، شماره 3 - ( 11-1401 ) ::
جلد 11 شماره 3 صفحات 231-205 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی رابطۀ بین میزان آگاهی مردم از حقوق شهروندی و تمایل آن ها به مشارکت اجتماعی: مورد مطالعه شهروندان بالای 21 سال شهر کرمانشاه
محسن صفاریان ، علی مرادی
استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده:   (296 مشاهده)
این مطالعه به بررسی رابطۀ بین میزان آگاهی مردم از حقوق شهروندی و تمایل آن­ها به مشارکت اجتماعی با تأکید بر شهروندان بالای 21 سال شهر کرمانشاه می ­پردازد. روش مورد استفاده در این پژوهش از لحاظ رویکرد کمی است و از نظر هدف کاربردی است. به لحاظ گردآوری داده ­ها، توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعۀ مورد مطالعه شهروندان بالای 21 سال شهر کرمانشاه هستند که با توجه به گستردگی جامعۀ آماری؛ تعداد 400 نفر با استفاده از نرم افزار SPSS Sample Power انتخاب شدند و با روش نمونه­ گیری تصادفی خوشه ­ای مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری اطلاعات از پاسخگویان، پرسشنامۀ محقق ساخته بود که برای روایی آن از روایی صوری و روایی سازه و برای پایایی آن از تکنیک آلفای کرونباخ استفاده شد. داده ­های به دست آمده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج همبستگی نشان می ­دهد بین تمایل به مشارکت اجتماعی و میزان آگاهی مردم از حقوق شهروندی در بعد حقوق مدنی، همبستگی معنی­ دار مستقیم اما ضعیف (202/0=r) ، بعد حقوق سیاسی، همبستگی معنی­دار مستقیم اما ضعیف (162/0=r)، بعد حقوق اقتصادی اجتماعی (04/0=r) عدم همبستگی و بعد حقوق فرهنگی گروهی برابر (50/0=r) همبستگی معنی ­دار متوسط و مستقیم وجود دارد. در نهایت همبستگی بین میزان آگاهی از حقوق شهروندی و میزان مشارکت اجتماعی برابر (31/0=r) بوده است که این همبستگی معنی­ دار مستقیم اما ضعیف است. می‌توان نتیجه گرفت که مقدار مذکور با صفر دارای تفاوت معنادار بوده و نتایج به دست آمده از نمونه؛ به دلیل این که روش نمونه گیری احتمالی می­ باشد، قابلیت تعمیم به جامعۀ آماری را دارد. نتایج حاصل از معادلۀ رگرسیونی نشان می ­دهد متغیر آگاهی مردم از حقوق شهروندی میزان 31/0 از تغییرات متغیر وابسته را تبیین می ­کند.
واژه‌های کلیدی: مشارکت اجتماعی، آگاهی مردم از حقوق شهروندی، سنت های مدنی، الگوهای فرهنگی.
متن کامل [PDF 1391 kb]   (96 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1401/4/18 | پذیرش: 1401/9/27 | انتشار: 1402/11/7
فهرست منابع
1. ابراهیم‌زاده، عیسی (1377) «مدیریت مشارکتی شوراهای اسلامی و نظام مدیریت روستایی در ایران»، پژوهش علوم انسانی، شمارۀ 2: 1-18.
2. احمدی سفیدان، حسین و زهرا نصیرزاده (1400) «بررسی وضعیت مشارکت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر انتخابات ریاست جمهوری دورۀ اول و دوم»، فصل‌نامۀ علمی پژوهشی انجمن مطالعات سیاسی حوزه، دورۀ 8، شمارۀ 29: 215-240.
3. ادیبی سده، مهدی و هاکب هارطونیان (1386) «بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت اجتماعی-سیاسی و فرهنگی ارامنۀ جلفای اصفهان»، سیاست داخلی، دورۀ اول، شمارۀ 2 :65-35.
4. ازکیا، مصطفی و غلامرضا غفاری (1380) «بررسی رابطه بین انسجام اجتماعی و مشارکت اجتماعی سازمان یافته روستاییان در نواحی روستایی شهر کاشان»، مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، دورۀ 9، شماره 365: 175-206.
5. اشتریان، کیومرث و محمدرضا امیرزاده (1394) «بررسی تأثیرات شبکه های اجتماعی مجازی بر مشارکت سیاسی (مطالعۀ موردی: شهر تهران)»، سیاست، دورۀ 45، شمارۀ 4: ۸۲۵ – ۸۴۱.
6. انصاری، محمد اسماعیل (1378) ‌«مشارکت اجتماعی و نقش آن در وفاق اجتماعی»، مجموعه مقالات طرح ساماندهی فرهنگی وفاق اجتماعی و فرهنگ عمومی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
7. باستانی، علیرضا و سید محمد جواد رزمی (1393) «رتبه بندی غیرمستقیم استان های ایران برحسب سرمایه اجتماعی»، فصل نامۀ رفاه اجتماعی، دورۀ 14، شمارۀ 55: 45-77.
8. تقوایی، مسعود؛ بابانسب، رسول و چمران موسوی (1389) «تحلیلی بر سنجش عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در مدیریت شهری»، فصل نامۀ مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال اول، شمارۀ 2: 19-36.
9. جهانی دولت آبادی، اسماعیل و چنور محمدی (1401) «بررسی وضعیت پایداری اجتماعی در شهر کرمانشاه»، مطالعات جامعه شناختی شهر، دورۀ 45، شمارۀ 12: 55-92.
10. حسینی، سید جواد (1398) «حقوق شهروندی و ارتقای حکمرانی مطلوب شهری»، راهبرد سیاسی، شمارۀ 9: 43-62.
11. خاکپور، براتعلی؛ محمدی، چنور؛ داوری، سیده الهام و مجید اکبری (1398) «بررسی وضعیت شاخص های توسعه در شهرستان های کرمانشاه با استفاده از تکنیک ادغام»، جغرافیا و توسعه، شمارۀ 56: 73-90.
12. خوش فر، غلامرضا (1384) «بررسی مشارکت مردم در ایجاد، حفظ و گسترش امنیت اجتماعی»، مجموعه مقالات همایش امنیت اجتماعی، معاونت اجتماعی ناجا: 295- 275.
13. دسترنج، معصومه و مهدی ملاحی (1398) «بررسی رابطۀ آگاهی از حقوق شهروندی با رفتار اجتماعی در میان دانشجویان دانشگاه پیام نور بندرعباس»، توسعۀ اجتماعی، دورۀ 13، شمارۀ 3: 117-144.
14. جهانی دولت آباد، اسماعیل وچنور محمدی (1401) «بررسی وضعیت پایداری اجتماعی در شهر کرمانشاه»، مطالعات جامعه شناختی شهری، دورۀ 12، شمارۀ 45: 55-92.
15. رضادوست، کریم (1388) «بررسی عوامل مؤثر در مشارکت اجتماعی شهروندان، جامعۀ شهری شهر ایلام»، جامعه شناسی کاربردی، دورۀ 20، شمارۀ 3: 110-97.
16. رضاعلی، محسن (1389) «ابعاد و تحلیل حقوق شهروندی؛ راه کارهایی برای تربیت و آموزش حقوق شهروندی»، مطالعات سیاسی، دورۀ 3، شمارۀ 10: 117-144.
17. سبکتکین ریزی، قربانعلی؛ روهنده، مجید؛ سباطیان، سیدمحمد و احمد جعفری (1395) «رضایت مندی و مشارکت سیاسی-اجتماعی (مطالعۀ موردی: شهروندان شهر کرج)»، فصل نامۀ جامعه‌شناسی کاربردی، 27 (3): 116-97.
18. شعبانی، محمّدرضا (1380) «نقش مشارکت مردم در مدیریت بحران»، رسالۀ دکتری، رشتۀ مدیریت، تهران، دانشکدۀ فرماندهی و ستاد پاسداران.
19. شیانی، ملیحه (1381) «تحلیلی جامعه شناختی از وضعیت شهروندی در لرستان»، جامعه شناسی ایران، دورۀ 4، شمارۀ 3: 80-60.
20. قانعی، علی؛ فراقی، ناصر و رمضان حسینی سعیداوی (1398) «بررسی مؤلفه‌های گسترش حقوق شهروندی از نگاه دانشجویان دانشکدۀ سما تهران»، آفاق علوم انسانی، شمارۀ 29: 79-94.
21. قشقایی، کیوان (1399) «بررسی توسعۀ اجتماعی استان کرمانشاه از سال 1385 تا 1395»، فصل نامۀ پیشرفت و توسعۀ استان کرمانشاه، دورۀ 1، شمارۀ 1: 62-84.
22. کریمی، جلیل؛ احمدی، وکیل و سیاووش قلی پور (1399) «تحلیل جامعه شناختی از سرمایۀ اجتماعی در شهر کرمانشاه»، دوفصل نامۀ پژوهش های جامعه شناختی معاصر، دورۀ 9، شمارۀ 16: 61-91.
23. کیویستو، پیتر (1386) اندیشه‌های بنیادی در جامعه‌شناسی، ترجمۀ منوچهر صبوری، تهران: نی.
24. گنجی، محمد (1382) «بررسی علل عدم مشارکت دانشجویان در تعاونی های دانشجویی (مطالعه موردی: دانشجویان گرایش تعاون و رفاه اجتماعی دانشگاه یزد)»، مجلۀ تعاون دورۀ جدید، شمارۀ 145: 65-59.
25. محسنی تبریزی، علیرضا (1379) ”مبانی نظری و تجربی وندالیسم: مروری بر یافته‌های یک تحقیق“، نامه علوم اجتماعی، شمارۀ 16: 193-227.
26. محمدزاده، ناهید (1396) «زنان و حقوق شهروندی»، فصل نامۀ مطالعاتی صیانت از حقوق زنان، دورۀ 3، شمارۀ 10: 74-108.
27. محمدی فر، نجات و حسین مسعودنیا (1393) «بررسی رابطۀ میان استیفای حقوق شهروندی با میزان مشارکت سیاسی (مطالعۀ موردی: بررسی تطبیقی دو شهر اصفهان و کرمانشاه)»، فصل نامۀ پژوهش های روابط بین الملل، دورۀ 1، شمارۀ 19: 213-248.
28. مقنی‌زاده، محمدحسن (1395) «سازمان‌های غیردولتی نهادی برای سازماندهی مشارکت در جامعه مدنی»، مجموعه مقالات نقش و جایگاه سازمان‌های غیردولتی در عرصه فعالیت‌های ملی و بین‌المللی تهران، تهران: دفتر مطالعات و تحقیقات سیاسی وزارت کشور.
29. ممتاز، فریده (1383) «معرفی مفهوم طبقه از دیدگاه بوردیو»، پژوهش نامۀ علوم انسانی، شمارۀ 42-41: 149-160.
30. میرعبدالعظیم زاده میرمبینی، زهرا؛ زینب؛ میرعبدالعظیم زاده میرمبینی؛ سعید اسماعیلی و فرشته حسینی (1395) «حقوق شهروندی»، دومین همایش بین المللی معماری، عمران و شهرسازی در آغاز هزارۀ سوم، تهران: کنسرسیوم آنابافت شهر انجمن معماری و شهرسازی استان البرز، جامعۀ مهندسان شهرساز، موسسۀ بناشهر پایدار- مؤسسۀ فرهنگی-هنری سلوی نصر، https://www.civilica.com/Paper-IACUT02-IACUT02_135.html
31. نجفی، محمدجواد؛ معصومی راد، رضا و مظفرالدین شهبازی (1399) «بررسی رابطۀ اعتماد اجتماعی با مشارکت سیاسی در بین شهروندان شهر کرمانشاه»، فصلنامۀ علمی پژوهشی جامعه شناسی سیاسی ایران، دورۀ 3، شمارۀ3: 1560-1574.
32. نگین تاجی، ریحانه و حمید کشاورز (1394) «بررسی عوامل اجتماعی، فردی و فرهنگی مؤثر بر مشارکت سیاسی جوانان شهرستان نورآباد ممسنی»، کنفرانس بین المللی علوم انسانی، روانشناسی و علوم اجتماعی.
33. نیک، فرامرز و فریبز احمدی دهکاء (1398) «بررسی رفتارهای انتخاباتی دورۀ دهم، یازدهم و دوازدهم ریاست جمهوری استان البرز»، نخستین کنفرانس ملی جغرافیا و برنامه ریزی شهری و روستایی، تهران.
34. هاشمی، سیدضیا؛ فولادیان، مجید و زینب فاطمی امین (1388) «بررسی عوامل اجتماعی و روانی مؤثر بر مشارکت سیاسی مردم شهر تهران»، پژوهش نامۀ علوم سیاسی، دورۀ 5، شمارۀ1 (پیاپی 17): 226-199.


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 11، شماره 3 - ( 11-1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها