[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 7، شماره 3 - ( 11-1397 ) ::
جلد 7 شماره 3 صفحات 171-194 برگشت به فهرست نسخه ها
واکاوی مؤلّفه های هویّت ملّی در شعر دوره ی مشروطه
جلیل تجلیل، نگار رشید، علی محمد سجادی
دانشگاه آزاد اسلامی علوم و تحقیقات تهران
چکیده:   (765 مشاهده)
یکی از حوزه­های اصلی جامعه­پذیری، تقویت و بازتولید هویّت ملّی است؛ ضرورت این امر در جوامعِ در حال توسعه به دلیل وقوع تحوّلات مداومِ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، بیشتر از دیگر جوامع احساس می‌شود. در ایران توجّه به هویّت ملّی، هم­زمان با آشنایی ایرانیان با مظاهر فرهنگ غرب مطرح شد. در این میان، شاعران و نویسندگان در باززایی و تعمیق هویّت ملّی و ترسیم مرز­های این هویّت، نقش مؤثّری ایفا نموده و بسیاری از مؤلفه­های آن را در اشعار خویش بازنمایی کرده­اند. نوشتار حاضر می­کوشد با بهره­گیری از روش توصیفی-تحلیلی، نسبت متن و فرامتن‌های سیاسی-اجتماعی را در شعر دوره­ی مشروطه بررسی کند و ضمن برجسته­سازی و تحلیل مهم‌ترین مؤلّفه­های هویّت ملّی در شعر این دوره، نقش شاعران مشروطه را در باززایی هویّت ملّی تبیین نماید. یافته­های پژوهش نشان می‌دهد که شاعران این دوره­، به شاخصه­های هویّت‌بخشیِ ایرانیان توجّه ویژه­ای داشته­اند؛ به­خصوص آن­که ماهیّت انقلابی و توسعه­گرایانه­ی شعر مشروطه نیازمند تقویت همگرایی جمعی و هویّت ملّی بوده است. همچنین این شاعران تحت­تأثیر شاهنامه و جریان گفتمانیِ غالب در دوره­ی پیشامشروطه و مشروطه، بر سه مؤلّفه­ی وطن مشترک، تاریخ مشترک و زبان مشترک به­عنوان مهم­ترین مؤلّفه­های هویّت ملّی تأکید کرده­ و در تثبیت گفتمان ملّی‌گرایانه در جامعه­ی ایرانی، تأثیر بسزایی داشته­اند.  

 
واژه‌های کلیدی: شعر مشروطه، شاهنامه، هویّت ملّی، وطن، تاریخ، زبان فارسی.
متن کامل [PDF 748 kb]   (84 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۷/۸/۱۰ | پذیرش: ۱۳۹۸/۶/۱۹ | انتشار: ۱۳۹۸/۶/۱۹
فهرست منابع
1. 1. آذر، اسماعیل (1393) «نقش شاعران در بحران هویّت ملّی»، مطالعات میان‌فرهنگی، سال دهم، شماره‌ی بیست و چهارم، صص 73-97.
2. 2. آزاد ارمکی، تقی و وکیلی، عارف (1392) «مطالعه‌ی جامعه‌شناختی تعریف مفهوم هویّت ملّی میان اندیشمندان ایرانی»، مطالعات توسعه‌ی اجتماعی-فرهنگی، دوره‌ی دوم، شماره‌ی یک، صص 9-33.
3. 3. آژند، یعقوب (1363) ادبیّات نوین ایران، تهران: امیرکبیر.
4. 4. آیدنلو، سجّاد (1390) دفتر خسروان، تهران: سخن.
5. 5. احمدی، حمید (1388) بنیادهای هویّت ملّی ایران، تهران: پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
6. 6. ادیب‌الممالک فراهانی، میرزا صادق (1386) دیوان، نوشته و تنقیح علی موسوی گرمارودی، تهران: قدیانی.
7. 7. افشار، محمود (1338) «یگانگی ایرانیان و زبان فارسی»، آینده، سال چهارم، شماره‌ی دوم، صص 129-133.
8. 8. امن‌خانی، عیسی و علی‌مددی، منا (1393) «فردوسی و گفتمان مدرن ایرانی»، جستارهای ادبی، سال چهل و هفتم، شماره‌ی اوّل (پیاپی 185)، صص 65-88.
9. 9. برگر، پیتر و لوکمان، توماس (1375) ساخت اجتماعی واقعیّت، ترجمه‌ی فریبرز مجیدی، تهران: علمی و فرهنگی.
10. 10. بهار، محمّدتقی (1394) دیوان، به اهتمام چهرزاد بهار، 2 جلد، تهران: توس.
11. 11. جنکینز، ریچارد (1381) هویّت اجتماعی، ترجمه‌ی تورج یاراحمدی، تهران: شیرازه.
12. 12. حاجیانی، ابراهیم (1379) «تحلیل جامعه‌شناختی هویّت ملّی در ایران و طرح چند فرضیّه»، مطالعات ملّی، سال دوم، شماره‌ی پنجم، صص 193-228.
13. 13. رجایی، فرهنگ (1382) مشکله‌ی هویّت ایرانیان امروز: ایفای نقش در عصر یک تمدّن و چند فرهنگ، تهران: نی.
14. 14. رنان، ارنست (1389) ملّت چیست؟، ترجمه‌ی عزت‌الله فولادوند، تهران: طرح نو.
15. 15. روحانی، مسعود و عنایتی قادیکلایی، محمّد (1389) «مؤلّفه‌های هویّت ملّی در شعر معاصر (مطالعه‌ی موردی: شعر محمّدرضا شفیعی کدکنی)»، مطالعات ملّی، سال یازدهم، شماره‌ی دوم، صص 105-126.
16. 16. زرقانی، مهدی (1394) چشم‌انداز شعر معاصر ایران، تهران: ثالث.
17. 17. شفیعی کدکنی، محمّدرضا (1394) با چراغ و آینه: در جستجوی ریشه‌های تحوّل شعر معاصر ایران، تهران: سخن.
19. 19. صدرالاشرافی، سیّد ضیاءالدین (1386) کثرت قومی و هویّت ملّی ایرانیان، تهران: اندیشه‌ی نو.
20. 20. عارف قزوینی، میرزا ابوالقاسم (1342) دیوان، برلین: چاپخانه‌ی مشرقی.
21. 21. عالی عبّاس‌آباد، یوسف (1389) «ایران و هویّت ملّی در اندیشه‌ی مهدی اخوان ثالث»، مطالعات ملّی، سال یازدهم، شماره‌ی اوّل، صص 57-86.
22. 22. عبداللهی، محمّد (1374) «هویّت جمعی: دینامیسم و مکانیسم تحوّل آن در ایران»، نامه‌ی انجمن جامعه‌شناسی ایران (مجموعه‌مقالات)، دفتر اوّل، صص 63-83.
23. 23. علم، محمّدرضا و رئیسی، مینا (1391) «مؤلّفه‌های هویّت ملّی در دیوان میرزاده‌ی عشقی»، مطالعات تاریخ فرهنگی، سال چهارم، شماره‌ی چهاردهم، صص 53-74.
24. 24. علیخانی، علی‌اکبر (1383) مجموعه‌مقالات هویّت در ایران، تهران: پژوهشکده‌ی علوم انسانی و اجتماعی.
25. 25. علی‌زاده، محمّدعلی و طرفداری، علی‌محمّد (1389) «تبارشناسی مبانی هویّت ملّی در تاریخ‌نگاری ملّی‌گرایانه‌ی دوران قاجار و مشروطه»، مطالعات سیاسی، سال دوم، شماره‌ی هفتم، صص 161-171.
26. 26. فرّخی یزدی، محمّد (1391) دیوان، به کوشش حسین مسرّت، تهران: مولی.
27. 27. فردوسی، ابوالقاسم (1386) شاهنامه (بر اساس چاپ مسکو)، تهران: علم.
28. 28. فروزانفر، بدیع‌الزمان (1376) احادیث و قصص مثنوی، ترجمه‌ی کامل و تنظیم مجدّد از حسین داودی، تهران: امیرکبیر.
29. 29. کاستلز، مانوئل (1380) عصر اطّلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ: قدرت هویّت، ترجمه‌ی حسین چاووشیان، تهران: طرح نو.
30. 30. گل‌محمّدی، احمد (1381) جهانی شدن فرهنگ و هویّت، تهران: نی.
31. 31. مسکوب، شاهرخ (1373) هویّت ایرانی و زبان فارسی، تهران: باغ آیینه.
32. 32. میرزاده‌ی عشقی، سیّد محمّدرضا (1357) کلّیّات مصوّر، به کوشش علی‌اکبر مشیر سلیمی، تهران: امیرکبیر.
33. 33. میرمحمّدی، داوود (1383) هویّت ملّی در ایران، تهران: مؤسّسه‌ی مطالعات ملّی.
34. 34. نامورمطلق، بهمن (1390) درآمدی بر بینامتنیّت، تهران: سخن.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Jalil T, Rashid N, Sajjadi A M. Analysis of components of national identity in constitutional period poetry. scds. 2019; 7 (3) :171-194
URL: http://journals.sabz.ac.ir/scds/article-1-795-fa.html

تجلیل جلیل، رشید نگار، سجادی علی محمد. واکاوی مؤلّفه های هویّت ملّی در شعر دوره ی مشروطه . مطالعات توسعه اجتماعي -فرهنگي. 1397; 7 (3) :171-194

URL: http://journals.sabz.ac.ir/scds/article-1-795-fa.html



دوره 7، شماره 3 - ( 11-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله علمی پژوهشی مطالعات توسعه اجتماعی فرهنگی Quarterly Journal of Socio - Cultural Development Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3991